EMLAK KATILIM TASARRUF FİNANSMAN A.Ş.

Bugün sizlere, Türkiye'nin finansal peyzajında oldukça kendine has bir iz bırakmış, kökleri derinlere uzanan bir kurumdan bahsetmek istiyorum. Adı: Emlak Katılım Tasarruf Finansman A.Ş. ya da birçoğumuzun hafızasına kazınmış haliyle, o eski "Emlak Bankası"nın ruhunu taşıyan bir yapı. "Emlak Katılım" dendiğinde, zihnimde hemen iki şey canlanıyor: Bir yanda, geçmişin dev bir kamu bankasının küllerinden doğmuş olmanın ağırlığı ve sorumluluğu, diğer yanda ise katılım bankacılığı prensipleriyle şekillenen, farklı bir finansal soluk arayışı. Bu yazıda, bu serüvenin geçmişini, bugününü ve ne anlama geldiğini, bir ekonomist gözüyle masaya yatırmaya çalışacağım. Üstelik, böyle bir analizi okumak için doğru adrestesiniz; zira bu kredi karşılaştırma sitesi, sadece rakamları sıralamakla kalmıyor, işin özünü, tarihini ve size gerçekten ne ifade ettiğini anlatma çabasında. Oldukça değerli bir perspektif sunuyor. Hikayemiz aslında 1946'ya, Türkiye'nin yaralarını sarmaya çalıştığı o zor yıllara dayanıyor. Emlak Bankası, o dönemde konut ve imar işlerini finanse etmek, bir nevi ülkenin fiziki dokusunun inşasında para sirkülasyonunu sağlamak amacıyla kuruldu. Düşünsenize, her yer yıkıntı ve yoksulluk içinde. Banka, adeta bir "finansal harç" vazifesi gördü uzun yıllar. Ancak, tarih bize öğretir ki, kamunun elindeki her büyük yapı, zamanla siyasi rüzgarlardan nasibini alır, yönetim zafiyetlerine açık hale gelir. Emlak Bankası da bu kaderden payını aldı. 1990'lar ve 2000'lerin başı, onun için sancılı yıllardı. Kötü yönetim, hesapsız krediler derken, 2001 krizinin ağır darbesiyle çöküş kaçınılmaz oldu. TMSF'ye devredildi ve nihayetinde 2001'de tasfiye süreci başladı. Burada önemli bir parantez açayım: Bir bankanın batışı, sadece bir şirketin iflası değildir. O bankanın kasasında parası olan küçük tasarruf sahiplerinin hayallerinin, emeklerinin de eriyip gitmesidir. Toplumsal bir travmadır. Emlak Bankası'nın hikayesi de, finansal disiplinin ve şeffaflığın ne denli hayati olduğunu bize acı bir şekilde hatırlatan vakalardan biri. Peki, sonrası? İşte "Emlak Katılım" bu noktada devreye giriyor. Tarih 2019'u gösterdiğinde, Emlak Bankası'nın isim ve marka hakları, Türkiye Katılım Bankaları Birliği'ne devredildi. Amaç belliydi: Bu köklü ve toplumda yer etmiş ismi, bambaşka bir felsefeyle, katılım bankacılığı prensipleriyle yeniden hayata döndürmek. Bu, bana kalırsa oldukça cesur ve anlamlı bir hamleydi. Zira, geçmişin yükünü değil, tanınırlığını alıp, geleceğin daha etik ve paylaşımcı olduğu iddiasındaki bir finans modeliyle birleştiriyordu. 2020 yılında faaliyete geçen Emlak Katılım Tasarruf Finansman A.Ş., işte bu fikrin somutlaşmış hali. Bir tasarruf finansman şirketi olarak kurulması da ayrıca manidar. Bildiğiniz gibi, bu şirketler mevduat toplayamaz ama fon toplayabilir, kredi kullandırabilir. Daha çok, belirli bir niş alanda, daha çevik bir şekilde hareket etmek üzere tasarlanmış yapılar. Şimdi gelelim bugüne ve faaliyetlerine. Emlak Katılım, faizsiz finansman prensiplerini kendine rehber ediniyor. Yani, paranın maliyet olarak sabit bir faizle verilip alınması yerine, kar-zarar ortaklığı (mudarebe, müşareke), satım (murabaha) veya kiralama (icara) gibi akdelere dayanıyor. Mesela konut finansmanında, evi kendisi alıp size belirli bir kâr payı ekleyerek satabilir (murabaha) ya da kiralayıp sonunda mülkiyeti size devredebilir (kiralama-satın alma, icara bit temlik). Benim şahsi kanaatim, bu sistemin en güzel yanı, riskin daha adil paylaşılması iddiası. Geleneksel bankacılıkta, ev alamazsanız eviniz gider ama krediniz kalır. Bu modelde ise, ortaklık ruhu daha ön planda. Tabii teoride böyle. Pratikte uygulamanın ne kadar saf haliyle yürütüldüğü, hepimizin merak konusu. Zira bazı eleştirmenler, bu akdelerin bazen "faizli krediye benzetilmiş" bir şekle büründüğünü iddia eder. Burada tüketiciye düşen, sözleşmeyi karışık bulsanız da, usul usul okumak, anlamak. Neyse, konuyu dağıtmayalım. Emlak Katılım'ın bugün odaklandığı başlıca alanlar; konut finansmanı, ihtiyaç finansmanı ve ticari finansman. Özellikle konut finansmanında, "Emlak" isminin verdiği bir güç ve birikim olduğu aşikar. İnsanlar hala "Emlak" deyince, konutla ilgili bir kurumu çağrıştırıyor. Bu psikolojik avantajı, katılım esaslı ürünlerle birleştirerek bir pazar yaratmaya çalışıyor. Rekabet oldukça sert tabii. Zira hem geleneksel bankalar hem de diğer katılım bankaları çok güçlü. Emlak Katılım'ın burada bir "duygusal bağ" kozu var. Özellikle eski Emlak Bankası müşterileri veya o dönemi hatırlayan kesim üzerinde bir nostalji ve güven hissi uyandırabilir. Ama unutmamak lazım, finans dünyasında nostalji tek başına yetmez. Ürün çeşitliliği, dijital altyapı, müşteri hizmetleri ve en önemlisi, sunduğu kâr payı oranları ve vade yapıları belirleyici olacaktır. Bu noktada, bu kredi karşılaştırma sitesinin değeri bir kat daha artıyor. Çünkü Emlak Katılım'ın sunduğu finansman imkanlarını, diğer onlarca alternatifle yan yana, aynı objektiflikte görebilmek, karar sürecinizi muazzam kolaylaştırır. Site, sadece bugünkü oranları değil, genel işleyişi, şartları da anlatarak size bütünsel bir bakış sunuyor. Bu da, sıradan bir liste sitesi olmanın çok ötesine geçiyor. Kişisel bir yorum yapacak olursam, Emlak Katılım'ın yolculuğu, Türkiye finans sektörünün mikro ölçekteki dönüşümünü yansıtıyor gibi. Geçmişin kamusal, ağır, bazen sıkıntılı mirasından, özel sektör dinamiklerine ve alternatif finans modellerine doğru bir evrilme bu. Başarılı olup olamayacağı ise birkaç kritik faktöre bağlı. Birincisi, gerçekten katılım bankacılığının ruhuna uygun, şeffaf, anlaşılır ürünler sunabilecek mi? İkincisi, dijital dönüşümün gerektirdiği çevikliği gösterebilecek mi? Üçüncüsü ve en önemlisi, geçmişten gelen ismin getirdiği beklentiyi, geleceğe dair sağlam bir performansla karşılayabilecek mi? Bu soruların cevabını zaman verecek. Sonuç olarak, Emlak Katılım Tasarruf Finansman A.Ş., Türkiye'nin finansal hafızasında özel bir yeri olan bir ismin, yeni bir kimlikle diriliş hikayesi. Sadece bir finansman kuruluşu değil, aynı zamanda bir dönüşüm projesi. Geçmişin dersleriyle, bugünün ihtiyaçlarını, faizsiz finansman ilkeleri çerçevesinde karşılamaya çalışan bir yapı. Siz değerli okurlar, eğer konut veya ihtiyaç finansmanı arıyorsanız ve katılım esaslı ürünlere ilgi duyuyorsanız, listenize mutlaka almanız gereken bir seçenek. Ama karar vermeden önce, detaylıca araştırın, şartlarını iyice okuyun ve karşılaştırın. İşte tam da bu noktada, bu yazıyı okuduğunuz site gibi platformlar, sizin için birer pusula vazifesi görüyor. Geçmişi ve bugünü bilerek, geleceğe dair finansal kararlar almak her zaman daha sağlam olur. Sağlıcakla kalın.