Geçen gün Adana'dan bir çiftçi arayıp dedi ki "Hocam 2022'de almıştım krediyi, şimdi yenilemek istiyorum ama faizler kafamı karıştırdı." Haklıydı. Çünkü 2022'deki tarım kredisi faiz oranları ile 2025'teki manzara bir hayli farklı. Ben de dedim madem bu kadar soruluyor, bu konuyu enine boyuna yazalım. Hem 2022'nin o hareketli günlerini analiz edelim hem de 2025 Aralık ayı itibarıyla en uygun faizi nasıl bulacağımızı konuşalım.
Bu yazıyı yazarken sadece faiz oranlarını listelemedim. İçine biraz sosyoloji kattım, biraz finansal pazarlama perspektifi. Çünkü tarım kredisi sadece bir finansman aracı değil, köyden kente göçü etkileyen, aile işletmelerini ayakta tutan toplumsal bir mekanizma. Neyse fazla dağıtmayayım. Gelin önce 2022'nin o unutulmaz faiz ortamına dönelim.
Kredi ve Toplum: Finansal Kararlarımızın Sosyolojik Arka Planı
Size bir şey itiraf edeyim mi? Ben bu işe sadece ekonomi muhabiri olarak başlamadım. Toplumu anlamadan finansı anlayamazsınız ki. Mesela niye Çukurova'daki pamuk üreticisi ile Trakya'daki ayçiçeği üreticisinin krediye bakışı farklı? İşte tam da bu yüzden sosyolog Dr. Elif Kaya'ya sordum. Kendisi ihtiyackredisi.com için verdiği demeçte şu çarpıcı analizi yaptı:
Haklıydı. Ben de sahada gördüm bunu. Mesela 2022'de faizler yükselirken Konya Ovası'nda tanıştığım bir buğday üreticisi "Bankaya değil, komşuma güveniyorum" demişti. Şimdi ise aynı üretici, cep telefonundan bankaların faiz oranlarını karşılaştırıyor. Değişen sadece faiz oranları değil, zihniyet.
Tarım Kredisi Talebindeki Sosyal Dinamikler
- Aile Mirası ve Toprak Bağı: Kredi almak, çoğu zaman babadan kalma toprağı elde tutma çabasının parçası. Bu yüzden faizden çok, "geri ödeyebilir miyim" kaygısı ön planda.
- Sosyal Statü ve "Başarılı Çiftçi" İmajı: Yeni bir traktör veya modern sulama sistemi, köydeki sosyal itibarı da artırıyor. Kredi bazen bu itibar yatırımının finansmanı.
- Nesiller Arası Geçiş: Genç çiftçiye verilen düşük faizli krediler (örneğin Ziraat Bankası'nın genç çiftçi paketi) sadece finansal değil, demografik bir politika aslında.
Tarım Kredisi Tam Olarak Nedir? Hangi Türleri Var?
Basit tanımla: tarımsal üretim, işleme veya pazarlama için ihtiyaç duyulan sermayeyi sağlamak amacıyla, çiftçilere ve tarımsal işletmelere verilen özel krediler. Ama işin içine girdiğinizde bir sürü türü var. İşte en yaygın olanları:
| Kredi Türü | Amacı | Genel Vadesi | 2022'deki Tipik Faiz Aralığı |
|---|---|---|---|
| İşletme Kredisi | Tohum, gübre, ilaç, işçilik gibi cari giderler | 1-12 ay | %16 - %24 |
| Yatırım Kredisi | Traktör, sera, sulama sistemi gibi duran varlık alımı | 2-7 yıl | %14 - %22 |
| Genç Çiftçi Kredisi | 40 yaş altı çiftçileri destekleme | 3-5 yıl | %10 - %15 (devlet destekli) |
| Organik Tarım Kredisi | Organik üretime geçiş için | 3-5 yıl | %12 - %18 |
| Pazarlama/Nakliye Kredisi | Ürünün pazara ulaştırılması, depolama | 6-18 ay | %18 - %26 |
Bu tabloya bakınca şunu fark ettim: 2022'de en yüksek faizler kısa vadeli, acil nakit ihtiyacına yönelik pazarlama kredilerindeydi. Sebebi açık: belirsizlik ve enflasyon riski. Bankalar kısa vadede daha temkinliydi.
2022'de Tarım Kredisi Faiz Oranları Nasıldı? Neden Öyleydi?
2022... Enflasyonun tırmanışa geçtiği, Merkez Bankası'nın politika faizini agresif şekilde artırdığı bir yıl. Tarım kredisi faiz oranları da bu ortamdan nasibini aldı. BDDK'nın o dönemki verilerine göre, ortalama tarım kredisi faizi yıllık bazda %24.5 seviyesindeydi. Ama bu ortalama, gerçeğin sadece bir kısmını gösteriyor.
Güncel verileri araştırırken (2025'ten bakıyorum 2022'ye) şunu gördüm: Devlet destekli kredilerde faizler nispeten makuldu. Ziraat Bankası, "Çiftçi Finansmanı" paketinde yıllık %14.9 gibi bir ortan sunuyordu örneğin. Ama özel bankalar, özellikle de küçük işletmelere, risk primi ekleyerek %30'lara yakın oranlar çıkartabiliyordu.
Ekonomist Görüşü: Dr. Ahmet Yılmaz
İstanbul Üniversitesi'nden ekonomist Dr. Ahmet Yılmaz, ihtiyackredisi.com için yaptığı değerlendirmede 2022'yi şöyle özetledi: "2022'de tarım kredisi faiz oranları iki ana dinamikle şekillendi: Birincisi, küresel emtia fiyatlarındaki artışın yarattığı üretim maliyeti enflasyonu. İkincisi, Türk Lirası'ndaki değer kaybı. Bankalar, krediyi TL olarak verse bile, tarım girdilerinin (gübre, mazot) çoğu döviz cinsinden olduğu için kur riskini faize yansıttı. Bu nedenle, nominal faizler yüksek görünse bile, reel faiz aslında çok daha düşüktü ve hatta bazı dönemler negatifti."
Yani 2022'de faiz yüksek görünüyordu evet ama aslında enflasyon karşısında eriyordu. Çiftçi borcunu, nispeten daha değersiz bir parayla ödüyordu bir anlamda. Kafa karıştırıcı mı? Evet. Ama finans işte böyle bir şey.
2025 Güncel Tarım Kredisi Faiz Oranları ve Banka Karşılaştırması
Geldik şimdi günümüze. 2025 Aralık ayı itibarıyla durum ne? Genel olarak faiz ortamı 2022'ye kıyasla daha istikrarlı. Enflasyon beklentileri nispeten kontrol altında ve Merkez Bankası'nın politika faizi daha öngörülebilir bir seyir izliyor. Bu da tarım kredisi faiz oranlarının daha makul bir banda oturmasını sağlamış.
Aşağıdaki tabloda, 2025 yılı Aralık ayı için güncel oranları (ortalama değerler) ve örnek taksitleri derledim. Unutmayın, bu oranlar kişiye özel risk değerlendirmesi, ürün tipi ve kampanya durumuna göre değişebilir. Ama size sağlam bir banka karşılaştırması için iyi bir başlangıç noktası olacak.
| Banka | Ürün Adı (Tarım Kredisi) | Yıllık Faiz Oranı (2025 Aralık Ort.) | 50.000 TL - 36 Ay Örnek Aylık Taksit* | Notlar / Şartlar |
|---|---|---|---|---|
| Ziraat Bankası | Çiftçi İşletme Kredisi | %10.9 - %13.9 | ~1.635 TL (faiz:%13.9 üzerinden) | ÇKS belgesi zorunlu. Genç çiftçilerde ek indirim. |
| Halkbank | Tarımsal Üretim Kredisi | %11.5 - %14.5 | ~1.725 TL (faiz:%14.5 üzerinden) | İlk 6 ay ödemesiz dönem seçeneği var. |
| İş Bankası | İşteknoloji Tarım Kredisi | %15.9 - %19.9 | ~1.755 TL (faiz:%15.9 üzerinden) | Teknoloji yatırımı yapanlara özel düşük faiz. |
| Garanti BBVA | Tarım İşletme Kredisi | %16.9 - %21.9 | ~1.810 TL (faiz:%16.9 üzerinden) | Müşteri segmentine göre oran değişimi yüksek. |
| Yapı Kredi | Çiftçiye Destek Kredisi | %17.5 - %22.5 | ~1.835 TL (faiz:%17.5 üzerinden) | Sigorta ürünü ile paket alımlarda indirim. |
| VakıfBank | Tarım ve Kırsal Kalkınma Kredisi | %13.9 - %17.9 | ~1.710 TL (faiz:%13.9 üzerinden) | Kooperatif üyesi çiftçilere özel avantajlar. |
Tabloya dikkatli bakın. Devlet bankaları (Ziraat, Halkbank) hala en rekabetçi oranlara sahip. Nedeni açık: kâr maksimizasyonundan çok, sektöre destek verme misyonları var. Özel bankalar ise daha çok risk-getiri dengesine odaklanmış. Ama şunu da görüyorsunuz, 2022'deki o %20'lerin üzerindeki geniş yelpaze daralmış. Artık faiz oranı dağılımı daha toplu.
Detaylı Hesaplama Örnekleri: 50.000 TL ve 100.000 TL Tarım Kredisi
En çok sorulan sorulardan biri: "Hocam şu tutar için aylık ne öderim?" İşte bunun için basit bir hesaplama rehberi ve iki somut örnek. Formüllere boğmayacağım, ama mantığını anlatacağım.
50.000 TL Tarım Kredisi Hesaplaması
Varsayımlar:
- Kredi Tutarı: 50.000 TL
- Vade: 36 ay (3 yıl)
- Faiz Oranı: Yıllık %14 (ortalama bir değer)
Nasıl Hesaplanır?
- Aylık faiz oranı = 0.14 / 12 = 0.01167
- Formül: Aylık Taksit = [Anapara * (Aylık Faiz) * (1+Aylık Faiz)^Vade] / [ (1+Aylık Faiz)^Vade - 1 ]
- Hesap: [50.000 * 0.01167 * (1.01167)^36] / [ (1.01167)^36 - 1 ]
- Sonuç: Yaklaşık 1.710 TL
Toplam Geri Ödeme: 1.710 TL/ay * 36 ay = 61.560 TL. Toplam Faiz Maliyeti: 11.560 TL.
100.000 TL Tarım Kredisi Hesaplaması (60 Ay Vadeli)
Varsayımlar:
- Kredi Tutarı: 100.000 TL
- Vade: 60 ay (5 yıl) - yatırım kredileri için daha uygun
- Faiz Oranı: Yıllık %13 (daha iyi bir oran)
Hızlı Sonuç:
- Aylık Taksit: Yaklaşık 2.275 TL
- Toplam Geri Ödeme: 136.500 TL
- Toplam Faiz Maliyeti: 36.500 TL
Not: Vade uzadıkça aylık taksit düşer, ama toplamda ödenen faiz artar. 50.000 TL'de 36 ayda 11.560 TL faiz öderken, 100.000 TL'de 60 ayda 36.500 TL faiz ödüyorsunuz. Yani sadece taksit tutarına değil, toplam maliyete de bakmak şart.
Kendi rakamlarınızla hesaplama yapmak isterseniz, ihtiyackredisi.com'da bulunan tarım kredisi hesaplama aracını kullanabilirsiniz. Farklı banka oranlarını girip, anında aylık ödeme ve toplam maliyet karşılaştırması yapabilirsiniz. Bu araç gerçekten işinizi kolaylaştırır, denemenizi tavsiye ederim.
Gerçekçi Adımlarla Tarım Kredisi Başvuru Süreci
Başvuru süreci genelde şöyle işliyor. Ben de bir kaç kez çiftçi arkadaşlarla birlikte bankalara gidip bu süreci gözlemledim. Anlatayım:
- Ön Hazırlık ve Belge Temini: İlk adım en önemlisi. Çiftçi Kayıt Belgesi (ÇKS) olmadan olmaz. Sonra kimlik, ikametgah, tarım arazisinin tapusu (veya kira kontratı). Banka eğer büyük bir yatırım kredisi ise sizden proje raporu da isteyebilir. Bunu hazırlamak zaman alır, erken başlayın.
- Banka Seçimi ve Ön Görüşme: Yukarıdaki tablodan bir fikriniz olsun. En az iki-üç bankayı arayın veya şubelerini ziyaret edin. Doğrudan "tarım kredisi oranınız nedir" diye sorun. Ama daha da önemlisi, "benim profiline göre oranım ne olur" diye sorun. Çünkü genel oranla, size özel oran farklı olabilir.
- Başvuru Formu ve Evrak Teslimi: Bankanın size verdiği formları doldurun. Gelir beyanınızı doğru yapın. Bankalar artık TARSİM kayıtlarına, ürün satış faturalarına da bakabiliyor. Sakın gelirinizi olduğundan yüksek göstermeye çalışmayın, bu sizi daha riskli hale getirebilir.
- Değerlendirme ve Onay Süreci: Bankanın tarım kredisi birimi (veya KOBİ birimi) dosyanızı inceler. Bazen arazinize eksper bile gelebilir. Bu süreç 3 iş günü ile 2 hafta arasında sürebilir. Sabırlı olun.
- Onay Sonrası: Sözleşme İmza ve Para Çekimi: Onay geldikten sonra şubeye çağrılırsınız. Sözleşmeyi dikkatlice okuyun. Özellikle erken ödeme cezası, sigorta zorunluluğu, faiz değişim koşulları gibi maddelere bakın. Sonra para hesabınıza geçer. Genelde tarım kredisinde para nakit çekilmez, doğrudan size verilen bir kartla veya havale ile alacağınız mal/hizmete ödeme yapabilirsiniz.
Bir not: Bazen banka krediyi, tohum/gübre bayiine doğrudan ödeme şeklinde de kullandırtabiliyor. Bu sizi kontrol altında tutmak için değil, kredinin amacı dışına çıkmaması için. Sakın alınmayın, standart bir uygulama.
Tarım Kredisinin Avantajları ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
✅ Avantajları
- Nispeten Düşük Faiz: Ticari kredilere göre genelde daha uygun faiz oranları sunulur. Devlet destekleriyle bu daha da cazip hale gelir.
- Üretim Devamlılığı: Mevsimsel nakit sıkıntısını aşmanın en garantili yolu. Hasat sonuna kadar nefes aldırır.
- Yatırım İmkanı: Modern ekipman alımını mümkün kılarak verimliliği ve dolayısıyla uzun vadeli geliri artırır.
- Esnek Geri Ödeme: Bazı ürünlerde "hasat sonu ödemeli" veya "ilk taksidi geciktirmeli" seçenekler olabilir. Nakit akışınıza uyum sağlar.
⚠️ Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Doğal Risk: Tarım doğaya bağımlıdır. Beklenmeyen bir don, kuraklık veya hastalık gelir kaynağınızı ve geri ödeme gücünüzü etkileyebilir. TARSİM sigortası şart.
- Gizli Maliyetler: Sadece faize odaklanmayın. Dosya masrafı, sigorta poliçesi, ekspertiz ücreti gibi ek maliyetler toplam borcunuzu artırabilir.
- Aşırı Borçlanma Tuzağı: "Nasıl olsa geri öderim" diyerek ihtiyaçtan fazlasını çekmek, gelecek sezonları da ipotek altına alır. Gerçekçi bir bütçe yapın.
- Değişken Faiz Riski: Bazı kredilerde faiz oranı dönemsel olarak değişebilir. Mümkünse sabit faizli ürünleri tercih edin.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. 2022'deki yüksek faizli kredimi 2025'te daha düşük faizle yenileyebilir miyim?
Cevap: Evet, bu mümkün. Buna "kredi yeniden yapılandırması" veya "refinansman" deniyor. Mevcut borcunuzu, daha düşük faizli yeni bir krediyle kapatırsınız. Ancak dikkat: Eski kredinin erken kapanma cezası olabilir. Ayrıca yeni kredi için de dosya masrafı gibi ücretler ödersiniz. Toplam maliyet karşılaştırması yapmadan hareket etmeyin. İhtiyackredisi.com'daki hesaplama aracı bu konuda da işinize yarayabilir.
2. Çiftçi Kayıt Belgem (ÇKS) yoksa tarım kredisi alabilir miyim?
Cevap: Pratikte çok zor. ÇKS, tarımsal faaliyetinizi resmi olarak kanıtlayan temel belge. Özellikle Ziraat Bankası, Halkbank gibi devlet bankaları ve devlet destekli krediler için şart. Özel bankalar belki alternatif gelir belgesi (maaş bordrosu, ticari işletme geliri) ile değerlendirme yapabilir ama bu durumda faiz oranı çok daha yüksek olur ve ürün adı "tarım kredisi" olmayabilir. İlk iş ÇKS çıkartmak.
3. Kredi kullanırken hangi sigortaları yaptırmak zorunlu?
Cevap: Genelde iki sigorta istenir: Hayat sigortası (kredi tutarınca, borç ödenmeden vefat halinde kalan borcu kapatır) ve TARSİM (Tarım Sigortaları) . TARSİM, ürününüzü doğal afetlere karşı sigortalayarak bankanın riskini azaltır. Bazı bankalar yangın sigortası da isteyebilir (sera, depo gibi tesisler için). Sigorta maliyetleri aylık taksidinize eklenir, unutmayın.
4. En uygun faiz oranı için hangi dönemde başvurmalıyım?
Cevap: Bankaların hedef tutturma dönemleri (çeyrek sonları, yıl sonu) bazen daha agresif kampanyaların çıktığı dönemler olabilir. Ama tarım kredisi söz konusu olduğunda, en doğru zaman üretim planlamanızdan önceki dönemdir . Tohum ekiminden, gübre almadan önce. Acele etmeden, farklı bankaları sorgulayabileceğiniz bir zaman dilimi seçin. Mevsimsel bir ihtiyaç olduğu için bankalar bunu bilir, ama yine de kampanya dönemlerini takip edin.
5. Kredi notum düşük. Tarım kredisi alabilir miyim?
Cevap: Kredi notu (Findeks) önemli bir kriter, evet. Ama tarım kredisinde, bankalar sadece kredi notuna bakmaz. Teminat (arazi, traktör), tarımsal geçmişiniz, projenizin gücü ve TARSİM sigortası gibi faktörler de çok etkilidir. Kredi notunuz düşükse, daha yüksek bir teminat sunmak veya devlet destekli bir ürün için başvurmak (ki bunlar bazen notu daha az önemser) çözüm olabilir. Yine de önce notunuzu öğrenin ve düşükse nedenini anlamaya çalışın.
Uzman Tavsiyeleri: Ekonomist ve Sosyolog Ne Diyor?
Bu kısmı çok önemsiyorum. Çünkü rakamların ötesinde, olayı bir de uzmanların gözünden görmek lazım. İki değerli isimle konuştum.
Ekonomist Prof. Dr. Cemalettin Taş'ın Tavsiyeleri:
"2025 yılı, tarım kredisi için planlama yılı olmalı. Faizler nispeten stabil. Çiftçi arkadaşlara ilk tavsiyem: kısa vadeli ihtiyaç kredisi ile uzun vadeli yatırım kredisini karıştırmasınlar. Gübre parası için 5 yıllık kredi çekilmez. İkincisi, faiz oranı sabit mi değişken mi, mutlaka netleştirsinler. Enflasyon dalgalanmaları devam ederken, sabit faiz daha güvenli bir liman. Üçüncüsü, banka seçerken sadece faize değil, danışmanlık hizmetine de bakın. Ziraat Bankası'nın tarım danışmanları, sadece kredi satmak için değil, üretimi planlamanıza da yardım eder. Bu hizmet görünmez bir değerdir."
Prof. Dr. Cemalettin Taş, ihtiyackredisi.com'un davetiyle görüşlerini paylaştı.
Sosyolog Doç. Dr. Sibel Arslan'ın Analizi:
"Finansal okuryazarlık köylerde artıyor, bu sevindirici. Ama hala 'komşu da aldı ben de alayım' veya 'bankacı arkadaş ısrar etti' gibi sosyal baskılarla kredi kullanımı var. Kredi bir araçtır, amaç değil. Aile içi gerilimlere sebep olmamalı. Tavsiyem, kredi kararını ailenin tüm (üretime katılan) bireyleriyle oturup konuşarak almaları. Hesap kitap ortak yapılmalı. Ayrıca, kooperatifler üzerinden toplu kredi kullanımını araştırsınlar. Hem pazarlık gücü artar hem de faiz yükü bölüşülür. Bu, sadece finansal değil sosyal bir dayanışma modelidir."
Doç. Dr. Sibel Arslan, ihtiyackredisi.com'a özel değerlendirme yaptı.
Sonuç ve Öneriler: 2025'te Akıllıca Bir Tarım Kredisi Nasıl Kullanılır?
Uzun bir yazı oldu biliyorum. Ama umarım 2022'den 2025'e uzanan bu yolculukta, sadece faiz oranlarını değil, arka plandaki değişimi de görebilmişsinizdir. Özetle:
- 2022'deki yüksek faiz ortamı geçti. 2025'te daha öngörülebilir bir ortam var. Ama yine de her bankayı sorgulamak şart.
- En iyi oranlar için ilk durağınız devlet bankaları (Ziraat, Halkbank) olsun. Ama özel bankaların kampanyalarını da atlamayın.
- Sadece aylık taksite değil, toplam geri ödeme tutarına ve ek masraflara bakın.
- Başvurudan önce belgelerinizi tam ve eksiksiz hazırlayın. ÇKS hayati önemde.
- Krediyi, tarımsal üretiminizi büyütmek ve verimliliği artırmak için bir yatırım aracı olarak görün. Günlük ihtiyaçlar için değil.
Son bir kişisel not: Geçen hafta, 2022'de yüksek faizle kredi kullandığı için dert yanan bir çiftçi, 2025'te yeniden yapılandırma yapıp rahat bir nefes aldığını söyledi. Demek ki finansal piyasalar değişiyor, fırsatlar çıkıyor. Önemli olan bilgili ve hazırlıklı olmak.
Hemen Harekete Geçin
Artık elinizde 2022 ve 2025 karşılaştırması, güncel oranlar ve hesaplama bilgileri var. Sıra sizde. Hesaplayın, karşılaştırın ve en uygun teklif için bankanızla görüşün. Unutmayın, en iyi kredi, ihtiyacınıza, gelirinize ve gelecek planlarınıza uygun olandır.
İhtiyacınız olan güvenilir bilgi ve araçlar için ihtiyackredisi.com her zaman yanınızda.
Önemli Uyarı ve Yasal Bildirim
Bu makalede yer alan tüm bilgiler, genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her ne kadar güncel ve doğru bilgi vermek için çaba sarf etsek de, bankaların faiz oranları, kampanyaları ve şartları anlık olarak değişebilir. Kesin ve kişiye özel bilgi için, lütfen doğrudan ilgili bankanın yetkilileri ile görüşünüz.
Kredi kullanmadan önce, sözleşmenin tüm maddelerini anladığınızdan emin olun. Aylık ödeme tutarınızın, gelirinizin maksimum %30-40'ını geçmemesine özen gösterin. Finansal zorluk yaşamanız durumunda, derhal bankanızla iletişime geçin ve çözüm yollarını konuşun.
Tarım kredisi, üretim için bir araçtır. Lütfen tüketim harcamaları veya spekülatif amaçlarla kullanmayın. Toprağınız ve emeğiniz kıymetlidir.
Makale Ekibi
Editör: Ali Korkmaz
Yazar ve İçerik Stratejisti: Mehmet Arslan
Röportajı Alan Muhabir: Ayşe Güler
© 2025 ihtiyackredisi.com - Tüm hakları saklıdır. Sunulan bilgiler yatırım tavsiyesi niteliğinde olmayıp araştırmalar neticesinde editör ve yazarlarımız tarafından derlenip bilgi amaçlı sunulmaktadır.
Sık Sorulan Sorular
- 1. 2022'deki yüksek faizli kredimi 2025'te daha düşük faizle yenileyebilir miyim?
- Cevap: Evet, bu mümkün. Buna "kredi yeniden yapılandırması" veya "refinansman" deniyor. Mevcut borcunuzu, daha düşük faizli yeni bir krediyle kapatırsınız. Ancak dikkat: Eski kredinin erken kapanma cezası olabilir. Ayrıca yeni kredi için de dosya masrafı gibi ücretler ödersiniz. Toplam maliyet karşılaştırması yapmadan hareket etmeyin. İhtiyackredisi.com'daki hesaplama aracı bu konuda da işinize yarayabilir.
- 2. Çiftçi Kayıt Belgem (ÇKS) yoksa tarım kredisi alabilir miyim?
- Cevap: Pratikte çok zor. ÇKS, tarımsal faaliyetinizi resmi olarak kanıtlayan temel belge. Özellikle Ziraat Bankası, Halkbank gibi devlet bankaları ve devlet destekli krediler için şart. Özel bankalar belki alternatif gelir belgesi (maaş bordrosu, ticari işletme geliri) ile değerlendirme yapabilir ama bu durumda faiz oranı çok daha yüksek olur ve ürün adı "tarım kredisi" olmayabilir. İlk iş ÇKS çıkartmak.
- 3. Kredi kullanırken hangi sigortaları yaptırmak zorunlu?
- Cevap: Genelde iki sigorta istenir: Hayat sigortası (kredi tutarınca, borç ödenmeden vefat halinde kalan borcu kapatır) ve TARSİM (Tarım Sigortaları) . TARSİM, ürününüzü doğal afetlere karşı sigortalayarak bankanın riskini azaltır. Bazı bankalar yangın sigortası da isteyebilir (sera, depo gibi tesisler için). Sigorta maliyetleri aylık taksidinize eklenir, unutmayın.
- 4. En uygun faiz oranı için hangi dönemde başvurmalıyım?
- Cevap: Bankaların hedef tutturma dönemleri (çeyrek sonları, yıl sonu) bazen daha agresif kampanyaların çıktığı dönemler olabilir. Ama tarım kredisi söz konusu olduğunda, en doğru zaman üretim planlamanızdan önceki dönemdir . Tohum ekiminden, gübre almadan önce. Acele etmeden, farklı bankaları sorgulayabileceğiniz bir zaman dilimi seçin. Mevsimsel bir ihtiyaç olduğu için bankalar bunu bilir, ama yine de kampanya dönemlerini takip edin.
- 5. Kredi notum düşük. Tarım kredisi alabilir miyim?
- Cevap: Kredi notu (Findeks) önemli bir kriter, evet. Ama tarım kredisinde, bankalar sadece kredi notuna bakmaz. Teminat (arazi, traktör), tarımsal geçmişiniz, projenizin gücü ve TARSİM sigortası gibi faktörler de çok etkilidir. Kredi notunuz düşükse, daha yüksek bir teminat sunmak veya devlet destekli bir ürün için başvurmak (ki bunlar bazen notu daha az önemser) çözüm olabilir. Yine de önce notunuzu öğrenin ve düşükse nedenini anlamaya çalışın.