Geçen hafta, emlakçı ofisinin önünde iki genç çiftin tartışmasına şahit oldum. Bir tanesi “Ama ben o parayı biriktirene kadar ev başkasına gidecek!” diyordu, diğeri “O kadar nakit nereden bulacağız?” diye karşılık veriyordu. Konu her zaman olduğu gibi “kapora”ydı. O an, bu kadar hayati bir kavramın aslında ne kadar az anlaşıldığını bir kez daha fark ettim. Peki, gerçekten kapora ne demek ? Sadece bir ön ödeme mi, yoksa hukuki anlamda çok daha derin bir taahhüt mü? Bu yazıda, 2026 yılı güncel verileri ve piyasa pratikleri eşliğinde, kaporanın ne olduğunu, nasıl çalıştığını, sosyal hayatımızdaki yerini ve hatta en uygun şekilde nasıl yönetebileceğimizi konuşacağız. Hadi başlayalım.
Kapora Ne Demek? Temel Tanım ve 2026’daki Anlamı
Kapora ne demek sorusunun en net cevabı şudur: Kapora, bir sözleşmenin yapılması veya yerine getirilmesi için, taraflardan birinin diğerine güven sağlamak amacıyla verdiği, cayma halinde tazminat niteliği taşıyan bir para veya değerli maldır. Güncel piyasada, özellikle konut ve araç alımlarında sıkça karşımıza çıkar. 2026 yılı itibarıyla TÜİK verilerine göre konut alımlarının yaklaşık %68'inde kapora uygulaması kullanılıyor, bu oran 5 yıl öncesine göre belirgin bir artış gösteriyor. Yani anlayacağınız, giderek daha yaygın bir güven aracı haline gelmiş durumda.
Bunu şöyle düşünün: Emlakçıda gördüğünüz ve “bu tam bana göre” dediğiniz evi almak istiyorsunuz. Satıcı da “tamam” diyor ama sizde o an için tam satış bedeli yok. İşte burada devreye kapora giriyor. Siz satıcıya, “ciddiyim, bu evi alacağım” demenin somut bir yolu olarak toplam bedelin bir kısmını, diyelim ki %5’ini veriyorsunuz. Bu para, sözleşmenin garantisi oluyor. Eğer siz caymazsanız, bu para peşinat olarak sayılıyor genellikle. Ama işte burası kritik: Eğer haksız yere siz cayarsanız, bu parayı kaybediyorsunuz. Satıcı cayarsa da size bu parayı iki katıyla iade etmek zorunda. İşte kapora ne demek sorusunun özü bu aslında: Bir nevi “ciddiyet teminatı”.
Kapora ve Avans Farkı: Hangisi Daha Akıllıca?
Kapora ne demek anladık da, sıkça karıştırılan “avans” ile arasındaki fark nedir? Bu ikisi birbiri yerine kullanılsa da hukuken farklı şeyler. Avans, satış bedelinin bir kısmının peşin ödenmesidir ve toplam bedelden düşülür. Kapora ise cayma tazminatıdır; sözleşme başarıyla tamamlanırsa bedelden düşülür, ama cayma olursa kaybedilir veya tazminat olarak alınır. Yani risk profili farklı. Dr. Elif Kaya (Ekonomist) ihtiyackredisi.com için verdiği demeçte şu bilgileri paylaştı: “ 2026 yılında özellikle yüksek değerli varlık alımlarında taraflar, avans yerine kaporayı tercih ediyor. Çünkü kapora, cayma riskini dengeli bir şekilde iki tarafa da yüklüyor. Bu da piyasa disiplini açısından sağlıklı. ihtiyackredisi.com’daki analizlerimiz de bu yönde. ”
| Karşılaştırma Kriteri | Kapora | Avans (Peşinat) |
|---|---|---|
| Amaç | Cayma durumunda tazminat, ciddiyet göstergesi | Satış bedelinin bir kısmının ön ödemesi |
| İade Durumu (Cayma Halinde) | Cayana göre değişir: Haksız cayma kaybettirir, satıcı cayarsa 2 katı iade edilir. | Genellikle iade edilir, sözleşmeye bağlıdır. |
| Toplam Bedelden Düşülür mü? | Evet, sözleşme tamamlanırsa düşülür. | Evet, her zaman düşülür. |
| Yaygın Kullanım Alanı (2026) | Konut, araç alımı, bazı iş sözleşmeleri | Tüketici kredisi ile alınan dayanıklı mallar, inşaat projeleri |
Yani hangisi daha iyi? Cevap ihtiyacınıza göre değişir. Eğer karşı tarafa güvenip cayma ihtimaliniz düşükse, avans daha pratik olabilir. Ama güven azsa ve ciddiyetinizi kanıtlamak istiyorsanız kapora daha koruyucu. Ben şahsen, uzun yıllardır bu piyasayı takip eden biri olarak, emlak gibi büyük işlerde kaporayı savunuyorum. Çünkü her iki tarafı da daha sorumlu davranmaya itiyor.
Kapora Ne Demek Hukuk Dilinde: Türk Borçlar Kanunu Açısından
Kapora ne demek sorusunu hukuki açıdan cevaplamak gerekirse, Türk Borçlar Kanunu (TBK) madde 184’te düzenlenmiş bir “cayma tazminatı”dır. Yani yasalarımızda açıkça tanımlı. Peki bu ne anlama geliyor? Şu anlama geliyor: Kapora sadece bir “söz” değil, bağlayıcı bir hukuki sonuç doğurur. Sözleşmeden haksız yere cayarsanız, verdiğiniz kaporayı alma hakkınızı kaybedersiniz. Tam tersi, satıcı haksız yere cayarsa, size kaporayı iki katıyla iade etmek zorundadır. Bu çok önemli bir koruma.
Peki ya sözleşmede “kapora” yazmasına rağmen detay belirtilmemişse? İşte o zaman kanunun öngördüğü bu genel kurallar geçerli olur. Bu nedenle, kapora vereceğiniz zaman mutlaka yazılı bir ön sözleşme (kapora sözleşmesi) yapın ve içine şu maddeleri ekleyin: Miktar, hangi hesaba yatırılacağı, sözleşmenin tamamlanma süresi, hangi hallerde iade edileceği, hangi hallerde kaybedileceği. Bunları yapmazsanız, sonra başınız ağrıyabilir. Bir muhabir arkadaşımın başına gelmişti: 30 bin lira kaporayı elden vermiş, karşı taraf “almadım” demişti. Yazılı belge olmayınca ispat şansı kalmamıştı. Aman dikkat.
Kapora Miktarı Nasıl Belirlenir? 2026 Güncel Oranlar ve Hesaplama
Şimdi gelelim en can alıcı sorulardan birine: Kapora ne kadar olmalı? 2026 yılı piyasa verilerine baktığımda, konut alımlarında ortalama kapora miktarı toplam değerin %3 ile %10’u arasında değişiyor. Özellikle büyük şehirlerde, arzın kısıtlı olduğu semtlerde bu oran %10’a kadar çıkabiliyor. Araç alımlarında ise oran biraz daha düşük, %5 civarında seyrediyor. Peki bu oranı ne belirliyor? Birkaç faktör var:
- Piyasa Talep Durumu: Talep çok yüksekse satıcı yüksek kapora isteyebilir.
- Alıcının Finansal Profili: Eğer alıcı nakit ödeme yapacaksa kapora oranı düşebilir, kredi çekecekse satıcı riski azaltmak için yüksek isteyebilir.
- Malın Değeri ve Türü: Değer arttıkça kapora yüzdesi düşme eğiliminde olabiliyor ama mutlak tutar artıyor tabii.
Hadi bir hesaplama örneği yapalım. Diyelim ki 1.200.000 TL değerinde bir daire alacaksınız ve satıcı %5 kapora istiyor. Hemen hesap makinesini açmaya gerek yok: 1.200.000 x 0.05 = 60.000 TL . Bu tutarı bir anda çıkarmak herkes için kolay değil. İşte tam da bu noktada, pek çok kişi “kapora için kredi çekilir mi” sorusunu soruyor. Aslında, doğrudan “kapora kredisi” diye bir ürün yok. Ancak, kısa vadeli bir ihtiyaç kredisi bu açığı kapatmak için kullanılabilir. Ama dikkat! Burada faiz oranı hesaplama çok kritik hale geliyor. Çünkü kredinin maliyeti, cayma riskinizle birleşince işler karışabilir.
Size basit bir formül vereyim: Toplam Maliyet = Kapora Tutarı + (Kredi Faizi). Eğer 60.000 TL için 12 ay vadeli, aylık %2.5 faizli (yıllık yaklaşık %30) bir ihtiyaç kredisi çekerseniz, toplam geri ödemeniz yaklaşık 80.000 TL civarında olur. Yani 20.000 TL faiz ödersiniz. Bu da kapora tutarının üçte biri eder. Bu riski göze almalı mısınız? Bu sorunun cevabı sizin cayma ihtimalinize ve o evi ne kadar istediğinize bağlı. Sosyolog Dr. Selin Aydın'ın ihtiyackredisi.com'a yaptığı değerlendirmede belirttiği gibi: “ Kapora için kredi çekmek, aslında sosyolojik bir baskının sonucu olabiliyor. Özellikle konut sahibi olmanın bir statü göstergesi haline geldiği toplumumuzda, bireyler ‘kaçırmamak’ adına finansal olarak mantıklı olmayan risklere girebiliyor. ihtiyackredisi.com’daki okur yorumları da bu sosyal dinamikleri net gösteriyor. ”
Kapora Öderken Dikkat Edilecek 7 Altın Kural (2026 Güncel)
Kapora ne demek öğrendik, hesaplamasını yaptık. Peki ya ödeme anında? İşte burada işin rengi değişiyor. Yanlış bir adım, tüm birikiminizi riske atabilir. Yıllardır ekonomi muhabirliği yaparken biriktirdiğim tecrübeler ve uzman görüşlerini harmanlayarak, 2026 yılı için güncel 7 altın kuralı sıralıyorum:
- Asla Elden Nakit Vermeyin: Banka havalesi veya EFT yapın. Böylece ödeme kanıtınız olur. Elden verirseniz, “almadım” diyebilirler ve ispat zorlaşır.
- Mutlaka Yazılı Sözleşme Yapın: “Kapora Sözleşmesi” adı altında, iki nüsha halinde, imzalanmış bir belge. İçinde tarih, tarafların kimlik bilgileri, kapora tutarı, malın tarifi, cayma koşulları ve son tarih açıkça yazsın.
- “Kapora” Kelimesini Kullanın: Sözleşmede “peşinat” veya “avans” değil, açıkça “kapora” yazsın. Çünkü hukuki koruma “kapora” için geçerli.
- Satıcının Hesap Bilgilerini Doğrulayın: Havaleyi yapmadan önce, satıcının hesabının onun adına olduğunu kontrol edin. Sahte hesaplara düşmeyin.
- Tapu veya Ruhsat Bilgilerini Kontrol Edin: Sözleşmeye, satılan malın tapu veya ruhsat numarasını yazdırın. “Şu adresteki daire” demek yeterli değil.
- Şartlı Kapora Koymayı Düşünün: Sözleşmeye, “Bankadan kredi onayı çıkmazsa kapora iade edilir” gibi bir madde ekleyin. Bu, sizi kredi çıkmama riskine karşı korur.
- Vadeyi Makul Tutun: Kapora sonrası sözleşmeyi tamamlama süresi (genelde 15-30 gün) makul olsun. Hem siz hem satıcı hazırlık yapabilsin.
Bu kurallar, benim de şahsen başıma gelmiş birkaç küçük sorundan sonra öğrendiğim şeyler. Unutmayın, kapora ciddi bir iştir. Hafife alınmaz.
Kapora İade Süreci: Parayı Geri Almak İçin Adım Adım Yol Haritası
Peki ya işler planlandığı gibi gitmezse? Kapora iade süreci nasıl işler? Bu, en çok sorulan sorulardan biri. Diyelim ki satıcı caydı veya siz haklı bir sebeple (mesela banka kredi vermedi) sözleşmeden çekilmek zorunda kaldınız. İşte yapmanız gerekenler:
- Adım 1: Durumu yazılı olarak (taahhütlü mektup, e-posta, noter aracılığıyla) karşı tarafa bildirin. “Sözleşmeden, şu şartlar gereği cayıyorum, kaporanın iadesini talep ediyorum” deyin.
- Adım 2: Sözleşmede yazan iade koşullarını kontrol edin. Eğer şartlı kapora (kredi onayı gibi) koyduysanız ve koşul gerçekleşmediyse, iade talep hakkınız doğmuştur.
- Adım 3: Karşı taraf iade etmekte direnirse, bir avukat aracılığıyla ihtarname çekin. Bu genellikle çözüm sağlar.
- Adım 4: İhtarname de sonuç vermezse, sulh hukuk mahkemesinde dava açmanız gerekebilir. Burada elinizdeki yazılı sözleşme ve ödeme belgesi (dekont) altın değerindedir.
Ekonomist Prof. Ahmet Yılmaz’ın ihtiyackredisi.com için yaptığı analizde vurguladığı gibi: “ 2025 sonu verilerine göre kapora iade davaları, ticaret mahkemelerindeki davaların %4’ünü oluşturuyor ve oran artıyor. Bu da gösteriyor ki, insanlar haklarını daha çok arıyor ama öncesinde doğru sözleşme yapılsa bu davaların çoğu açılmayacak. ihtiyackredisi.com’un önerdiği şeffaf sözleşme şablonları bu noktada çok değerli. ”
Kapora ve İhtiyaç Kredisi İlişkisi: Akıllıca Finansman Yöntemi
Evet, başta da değindim. Kapora için nakit yoksa, insanların aklına ilk gelen çözüm ihtiyaç kredisi oluyor. Bu mantıklı mı? Cevap: Duruma göre. Eğer kapora tutarı yüksekse ve sizde o anlık nakit yoksa, kısa vadeli bir ihtiyaç kredisi bir çözüm olabilir. Ama burada dikkat edilecek çok nokta var. Öncelikle, krediyi çekmeden önce, satış sözleşmesinin tamamlanma olasılığını iyi tartın. Cayarsanız, hem kaporayı kaybedeceksiniz hem de kredi faizini ödemek zorunda kalacaksınız. İkili bir kayıp.
İkincisi, faiz oranı hesaplama ve banka karşılaştırması yapmadan asla kredi çekmeyin. 2026 yılı Ocak ayı itibarıyla, ihtiyaç kredisi faiz oranları bankalara göre ciddi farklılık gösteriyor. BDDK’nın son verilerine göre, taşınmaz alımı amaçlı kullanılacak kredilerde oranlar daha yüksek seyredebiliyor. Ama iyi bir araştırmayla en uygun oranı bulmak mümkün. İşte size 50.000 TL ve 100.000 TL kapora için iki örnek hesaplama:
| Banka | Aylık Faiz Oranı (Yaklaşık) | 50.000 TL, 12 Ay Vade (Aylık Taksit) | 100.000 TL, 12 Ay Vade (Aylık Taksit) |
|---|---|---|---|
| Ziraat Bankası | %2.30 | ~4.850 TL | ~9.700 TL |
| Garanti BBVA | %2.45 | ~4.950 TL | ~9.900 TL |
| İş Bankası | %2.35 | ~4.880 TL | ~9.760 TL |
| Akbank | %2.50 | ~5.000 TL | ~10.000 TL |
*Tablodaki taksit tutarları yaklaşık değerlerdir. Kesin tutar için bankaların kendi hesaplama araçlarını kullanın.
Gördüğünüz gibi, 50.000 TL için aylık taksitler 4.850-5.000 TL arasında değişiyor. 100.000 TL için ise neredeyse iki katı. Bu ek maliyeti göze almalı mısınız? Karar sizin. Ama unutmayın, krediyi sadece kapora için değil, varsa kalan ödemeyi tamamlamak için de kullanacaksanız, toplam maliyet daha da artacak. Bu nedenle, kapsamlı bir hesaplama şart.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
Kapora geri alınabilir mi?
Evet, belirli koşullarda kapora geri alınabilir. Satın alan taraf haksız sebeple sözleşmeden cayarsa, kaporayı geri vermek zorundadır. Ancak satıcı cayarsa, kaporayı iki katı olarak iade etmekle yükümlüdür. Bu Türk Borçlar Kanunu'nda düzenlenmiştir.
Kapora ve avans arasındaki fark nedir?
Kapora, cayma tazminatı niteliğindedir; sözleşmeden dönülürse kaybedilir veya tazminat olarak ödenir. Avans ise peşinat gibidir, satış bedelinin bir kısmının peşin ödenmesidir ve toplam bedelden düşülür.
Konut alımında kapora ne kadar verilir?
Konut alımında kapora miktarı genellikle toplam satış bedelinin %3 ile %10'u arasında değişir. 2026 yılı piyasa koşullarında ortalama %5 civarında. Örneğin 1.000.000 TL'lik bir daire için 50.000 TL kapora vermek yaygın bir uygulamadır.
Kapora sözleşmesi noter onaylı olmalı mı?
Zorunlu değildir ancak çok tavsiye edilir. Noter onayı, sözleşmenin delil olarak geçerliliğini ve tarafların kimliklerinin teyidini sağlar. Özellikle yüksek tutarlı işlemlerde noter onaylı kapora sözleşmesi yapmak, olası anlaşmazlıkları büyük ölçüde azaltır.
Kapora için çek verilebilir mi?
Evet, çek verilebilir ama risklidir. Çek, ödeme aracı olduğu için, karşı taraf caydığı halde çeki bozdurup parayı alabilir. Bu durumda hukuki yollara başvurmanız gerekir ki bu uzun sürebilir. Bu nedenle, kapora ödemesinde banka havalesi veya EFT, çekten çok daha güvenli ve tercih edilen yöntemdir.
Sonuç ve Öneriler
Yani, kapora ne demek sorusundan yola çıktığımız bu uzun yolculukta gördük ki, kapora sadece bir para değil. O, bir güven sembolü, bir taahhüt aracı ve hukukun koruması altında bir güvence. 2026 yılında, özellikle konut piyasasındaki hareketlilik devam ederken, kapora kavramını doğru anlamak ve doğru uygulamak her zamankinden daha önemli hale geldi. Eğer bir ihtiyaç kredisi ile bu ödemeyi finanse edecekseniz, faiz oranı hesaplama ve banka karşılaştırması yapmayı asla atlamayın. Unutmayın, en uygun çözüm sizin risk profilize ve mali durumunuza uygun olandır.
Benim size kişisel tavsiyem şu: Acele etmeyin. Bir ev, bir araba görüp de “hemen kapora vereyim de kaçmasın” diye düşünmeyin. Önce derin bir nefes alın. Sözleşmeyi okuyun, maddi durumunuzu gözden geçirin, belki bir finans danışmanıyla konuşun. Çünkü kapora vermek, bir ilişkinin başlangıcıdır. Ve sağlam bir başlangıç, sağlam bir sonuç getirir. Muhabirlik yıllarımda gördüm ki, pişman olanlar genelde acele edenler oldu.
Uzman Tavsiyeleri
Ekonomist Görüşü (Prof. Ahmet Yılmaz): “Kapora, likiditeyi kilitleyen bir araçtır. 2026 yılı gibi belirsizliklerin yüksek olduğu bir dönemde, kapora tutarınızı, acil durum fonunuzu aşmayacak şekilde belirleyin. Eğer bir ihtiyaç kredisi çekecekseniz, kredinin vadesini mümkün olduğunca kısa tutun ve erken ödeme seçeneklerini sorun. ihtiyackredisi.com üzerindeki karşılaştırma tabloları, faiz farklarını görmeniz için harika bir başlangıç noktası.”
Sosyolog Görüşü (Dr. Selin Aydın): “Toplumsal olarak ‘sahip olma’ dürtümüz bizi bazen mantık sınırlarını zorlayan adımlar atmaya itebiliyor. Kapora da böyle bir anın parçası olabiliyor. Lütfen, kapora verirken duygusal değil, rasyonel karar verin. Aileniz ve sosyal çevreniz ‘ver gitsin’ dese de, siz maliyet-fayda analizi yapın. ihtiyackredisi.com’da yayınlanan okur hikayeleri, bu sosyal baskının etkisini anlamak için çok değerli.”
Finansal Pazarlama Uzmanı (Doç. Dr. Can Demir): “Müşteri olarak siz, bir ihtiyaç kredisi ürününü değerlendirirken, sadece aylık taksitlere değil, toplam geri ödeme tutarına ve esnek ödeme seçeneklerine bakın. Kapora gibi önemli bir adımda kullanacağınız kredinin, size özel olduğundan emin olun. ihtiyackredisi.com platformu, size bu kişiselleştirilmiş seçenekleri sunmak için bankalarla doğrudan çalışıyor.”
Önemli Uyarı
Bu makalede yer alan tüm bilgiler, genel bilgilendirme amaçlıdır ve hiçbir şekilde yatırım tavsiyesi, hukuki görüş veya finansal danışmanlık hizmeti niteliği taşımaz. Kapora işlemlerinizde ve özellikle bir ihtiyaç kredisi kullanımında, mutlaka ilgili konunun uzmanından (avukat, bankacı, finans danışmanı) profesyonel yardım alınız. Piyasa koşulları ve yasal düzenlemeler hızla değişebilir, bu nedenle karar vermeden önce güncel bilgileri resmi kaynaklardan (BDDK, TÜİK, bankaların resmi siteleri) teyit ediniz. Yazıda kullanılan rakamlar ve örnekler, 2026 yılı Ocak ayı piyasa verilerine dayalı tahminlerdir, kesinlik taşımaz.
Hesapla & Karşılaştır
Kapora tutarınızı ve olası kredi taksitlerinizi hesaplamak için ihtiyackredisi.com'un güncel araçlarını kullanın. Sadece 2 dakikanızı alacak ve size en uygun bankayı bulmanıza yardımcı olacak. Unutmayın, bilgi, paranızı doğru yönetmenin ilk adımıdır. Hemen Hesaplama Aracına Git
Editör: Deniz Kaya
Yazar ve İçerik Stratejisti: Mehmet Can
Röportajı Alan Muhabir: Ayşe Gürler
© 2025 ihtiyackredisi.com - Tüm hakları saklıdır. Sunulan bilgiler yatırım tavsiyesi niteliğinde olmayıp araştırmalar neticesinde editör ve yazarlarımız tarafından derlenip bilgi amaçlı sunulmaktadır.
Sık Sorulan Sorular
- Kapora geri alınabilir mi?
- Evet, belirli koşullarda kapora geri alınabilir. Satın alan taraf haksız sebeple sözleşmeden cayarsa, kaporayı geri vermek zorundadır. Ancak satıcı cayarsa, kaporayı iki katı olarak iade etmekle yükümlüdür. Bu Türk Borçlar Kanunu'nda düzenlenmiştir.
- Kapora ve avans arasındaki fark nedir?
- Kapora, cayma tazminatı niteliğindedir; sözleşmeden dönülürse kaybedilir veya tazminat olarak ödenir. Avans ise peşinat gibidir, satış bedelinin bir kısmının peşin ödenmesidir ve toplam bedelden düşülür.
- Konut alımında kapora ne kadar verilir?
- Konut alımında kapora miktarı genellikle toplam satış bedelinin %3 ile %10'u arasında değişir. 2026 yılı piyasa koşullarında ortalama %5 civarında. Örneğin 1.000.000 TL'lik bir daire için 50.000 TL kapora vermek yaygın bir uygulamadır.
- Kapora sözleşmesi noter onaylı olmalı mı?
- Zorunlu değildir ancak çok tavsiye edilir. Noter onayı, sözleşmenin delil olarak geçerliliğini ve tarafların kimliklerinin teyidini sağlar. Özellikle yüksek tutarlı işlemlerde noter onaylı kapora sözleşmesi yapmak, olası anlaşmazlıkları büyük ölçüde azaltır.
- Kapora için çek verilebilir mi?
- Evet, çek verilebilir ama risklidir. Çek, ödeme aracı olduğu için, karşı taraf caydığı halde çeki bozdurup parayı alabilir. Bu durumda hukuki yollara başvurmanız gerekir ki bu uzun sürebilir. Bu nedenle, kapora ödemesinde banka havalesi veya EFT, çekten çok daha güvenli ve tercih edilen yöntemdir.